Σε αναθεώρηση της επί μακρόν επικρατούσας εικόνας για τον «Άνθρωπο Καρυοθραύστη» (Nutcracker Man) -έναν εξαφανισμένο ανθρωπίνο (συγγενή του ανθρώπου) που απέκτησε το παρατσούκλι αυτό λόγω των μεγάλων δοντιών και των ισχυρών μυών της σιαγόνας του- προχώρησαν οι επιστήμονες, έπειτα από μια νέα ανάλυση απολιθωμένων ιχνών από μια περιοχή στην Κένυα.
Ο «Άνθρωπος Καρυοθραύστης», το είδος του οποίου είναι επιστημονικά γνωστό ως Paranthropus boisei, έζησε στην ανατολική Αφρική από περίπου 2,3 έως 1,2 εκατομμύρια χρόνια πριν. Τα νέα αυτά στοιχεία υποδηλώνουν ότι ο P. boisei ήταν ψηλότερος, βαρύτερος και είχε πιο σύνθετες κοινωνικές σχέσεις απ' ό,τι πιστευόταν κάποτε.
Προηγούμενες εκτιμήσεις που βασίζονταν σε απολιθώματα του P. boisei άφηναν να εννοηθεί ότι τα αρσενικά άτομα είχαν μέσο ύψος περίπου 131 εκατοστά (4,2 πόδια) και βάρος γύρω στα 49 κιλά (108 λίβρες). Οι αναθεωρημένοι υπολογισμοί, που βασίστηκαν στο μήκος και το πλάτος 21 νέων αποτυπωμάτων του P. boisei, υποδεικνύουν ότι το μέγεθος του «Ανθρώπου Καρυοθραύστη» ήταν πιο κοντά στα ανθρώπινα πρότυπα, φτάνοντας σε ύψος έως και τα 1,8 μέτρα (6 πόδια) και σε βάρος τα 75 κιλά (165 λίβρες).
Τα μοτίβα των αποτυπωμάτων δείχνουν επιπλέον ότι τα ίχνη ανήκαν σε οκτώ άτομα του είδους P. boisei, τα οποία διέσχισαν την περιοχή -το σχηματισμό Koobi Fora στο Ανατολικό Τουρκάνα- την ίδια στιγμή, ταξιδεύοντας ως ομάδα. Αυτά τα διατηρημένα αποτυπώματα προσφέρουν στοιχεία για την πολυπλοκότητα της κοινωνικής τους δομής στο παραλίμνιο περιβάλλον τους, όπως ανέφεραν οι ερευνητές στο επιστημονικό περιοδικό PNAS.
«Η περιοχή καταγράφει ένα εκπληκτικό στιγμιότυπο της ανατομίας, της μετακίνησης, της συμπεριφοράς και του περιβάλλοντος των ανθρωπίνων», δήλωσε ο επικεφαλής της μελέτης Kevin Hatala, αναπληρωτής καθηγητής βιολογίας στο Πανεπιστήμιο Chatham του Πίτσμπουργκ και συνεργαζόμενος ερευνητής στο Ινστιτούτο Εξελικτικής Ανθρωπολογίας Max Planck στη Λειψία της Γερμανίας.
«Κάθε τέτοιο σύνολο αποτυπωμάτων προσφέρει ένα παράθυρο σε μια χρονική στιγμή όπου μπορούμε να παρατηρήσουμε άμεσα πώς ζούσαν και πώς αλληλεπιδρούσαν με το περιβάλλον τους», ανέφερε ο Hatala στο CNN. «Πιστεύουμε ότι τα αποτυπώματα ενδέχεται να καταγράφουν μια ομάδα ενήλικων αρσενικών που μετακινούνταν μαζί στην όχθη της λίμνης», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι η απειλή επικίνδυνων ζώων, όπως οι ιπποπόταμοι, θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί η ομάδα αποτελούνταν μόνο από ενήλικα αρσενικά.
«Τα αποτυπώματα είναι σημαντικά απολιθώματα επειδή μας παρέχουν τόσο ανατομικές όσο και συμπεριφορικές πληροφορίες», δήλωσε η Patricia Kramer, καθηγήτρια στο τμήμα ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον στο Σιάτλ και συνεργαζόμενη επιμελήτρια αρχαιολογίας στο Μουσείο Burke. Η Kramer έχει μελετήσει στο παρελθόν αυτά τα μονοπάτια ιχνών, αλλά δεν συμμετείχε στη νέα έρευνα.
«Είμαι ενθουσιασμένη που οι συγγραφείς παρείχαν πρόσθετες πληροφορίες και αναλύσεις σχετικά με τα ίχνη στο Koobi Fora», ανέφερε στο CNN
Συνυπάρχοντα ξαδέλφια
Τα ίχνη, τα οποία είναι ηλικίας περίπου 1,4 εκατομμυρίων ετών, είναι καλοσχηματισμένα με βάθος που φτάνει τα 12 εκατοστά (0,4 ίντσες) και πιθανότατα πιέστηκαν πάνω σε λάσπη στα ρηχά νερά της λίμνης, ανέφεραν οι ερευνητές. Επτά ίχνη ανακαλύφθηκαν το 1978 κατά τη διάρκεια εργασιών πεδίου υπό την ακαδημαϊκή καθοδήγηση της Anna Katherine «Kay» Behrensmeyer, ανώτερης ερευνήτριας γεωλογίας και επιμελήτριας παλαιοντολογίας σπονδυλωτών στο Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Σμιθσόνιαν στην Ουάσινγκτον. Οι ανασκαφές το 2016 και το 2023 αποκάλυψαν αργότερα ακόμα 14 αποτυπώματα ανθρωπίνων, μαζί με ίχνη που άφησαν ζώα όπως αντιλόπες και ιπποπόταμοι.
Ο P. boisei δεν ήταν ο μόνος αρχαϊκός συγγενής του ανθρώπου που ζούσε κοντά στη λίμνη Τουρκάνα. Για εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, ο P. boisei συνυπήρχε παράλληλα με τον Homo erectus. Μια άλλη μελέτη του 2024 υπό τον Hatala ανέφερε την ανακάλυψη απολιθωμένων ιχνών στη λεκάνη Τουρκάνα της Κένυας, τα οποία αποτυπώθηκαν με διαφορά μόλις λίγων ημερών από δύο διαφορετικά είδη ανθρωπίνων, με τους ερευνητές να υποθέτουν ότι τα ίχνη ανήκαν στον H. erectus και τον P. boisei.
«Δεν μπορούμε να πούμε πώς αλληλεπιδρούσαν τα δύο διαφορετικά είδη ανθρωπίνων στις λασπώδεις εκτάσεις, αλλά γνωρίζουμε ότι βρίσκονταν και οι δύο εκεί εκείνη τη χρονική περίοδο», ανέφερε η Behrensmeyer σε δήλωσή της.
Ο Homo erectus ήταν ο παλαιότερος συγγενής του Homo sapiens που μοιραζόταν παρόμοιες αναλογίες σώματος με τον σύγχρονο άνθρωπο, αποδεικνύοντας ότι το είδος είχε προσαρμοστεί στη ζωή της όρθιας βάδισης. Συγκριτικά, ο P. boisei, ένας πιο μακρινός ξάδελφος του σύγχρονου ανθρώπου, είχε φυσικά χαρακτηριστικά που ευθυγραμμίζονταν περισσότερο με εκείνα των δενδρόβιων προγόνων μας (πρωτευόντων).
Τα αποτυπώματα των ποδιών του P. boisei μοιάζουν με εκείνα του H. erectus και του σύγχρονου ανθρώπου. Ωστόσο, ορισμένες βασικές διαφορές ξεχωρίζουν τα ίχνη του P. boisei, ανέφερε ο Hatala.
Σε προηγούμενη έρευνα για αποτυπώματα ανθρωπίνων που χρονολογούνται στις αρχές της Πλειστοκαινίου περιόδου (2,6 εκατομμύρια έως 11.700 χρόνια πριν) -όταν ο P. boisei υπήρχε αλλά ο H. erectus όχι- οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα αποτυπώματα είχαν πιο επίπεδη ποδική καμάρα σε σύγκριση με εκείνα του H. erectus και του σύγχρονου ανθρώπου. Παρόλο που αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αυτοί οι παλαιότεροι ανθρωπίνοι είχαν πλατυποδία, «τουλάχιστον μας δείχνει ότι μετακινούσαν τα πόδια τους στο έδαφος με διαφορετικό τρόπο», εξήγησε ο Hatala.
«Διαπιστώσαμε επίσης ότι αυτά τα ίδια αποτυπώματα τείνουν να έχουν το μεγάλο δάχτυλο του ποδιού σε μεγαλύτερη γωνία σε σχέση με τα άλλα δάχτυλα», πρόσθεσε. «Και τα δύο αυτά χαρακτηριστικά διαφέρουν από αυτό που βλέπουμε συνήθως στους σύγχρονους ανθρώπους, και αυτό μας οδήγησε στο να υποθέσουμε ότι τα αποτυπώματα με αυτό το σχήμα ήταν πιο πιθανό να γίνονται από τον P. boisei».
Τα αποτυπώματα μπορούν να διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με τον τύπο του εδάφους και το πόσο υγρό ή κολλώδες είναι, οπότε οι ερευνητές έλαβαν υπόψη αυτές τις παραλλαγές, σημείωσε ο Hatala.
«Στα πειράματά μας έχουμε δειγματίσει ευρύ φάσμα παραλλαγών υποστρώματος και έχουμε διεξάγει πολλαπλά πειράματα χρησιμοποιώντας μια ενυδατωμένη εκδοχή του ίδιου τύπου λάσπης στην οποία διατηρούνται αυτά τα αποτυπώματα της Πρώιμης Πλειστοκαινίου».
Η περαιτέρω ανάλυση των ιχνών του P. boisei θα μπορούσε να αποκαλύψει πρόσθετα στοιχεία για τις συνήθειές του, αν και θα είναι πρόκληση να ερμηνευτεί το πώς η γωνία των δαχτύλων και το ύψος της καμάρας του είδους επηρέαζαν τον τρόπο ζωής του, ανέφερε η Kramer.
«Είμαι επιφυλακτική ως προς την απόδοση σημασίας σε συγκεκριμένες μορφολογίες, επειδή υπάρχουν πολλοί τρόποι αποτελεσματικής μετακίνησης στο περιβάλλον ως δίποδο», δήλωσε. «Παρόλα αυτά, έχουμε απεγνωσμένα ανάγκη από το είδος της εις βάθος, διεξοδικής ανάλυσης που παραδειγματίζει αυτή η νέα εργασία».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών